Anna Stanisławiuk

 

Ćwiczenia oddechowe

 

            Prawidłowe oddychanie jest podstawą dobrej wymowy, a przede wszystkim silnego i dobrze postawionego głosu. Stosując odpowiednie ćwiczenia usprawniające aparat oddechowy, można zwiększyć objętość płuc, nauczyć się ekonomicznego zużywania powietrza w czasie mówienia, wzmocnić mięśnie biorące udział w oddychaniu i utrzymywać płuca w dobrej formie.

            Dzieci w wieku przedszkolnym często oddychają tak zwanym płytkim torem piersiowym. Takie oddychanie  charakteryzuje się tym, że w czasie wdechu poszerzają się głównie górne obszary klatki piersiowej, następuje uniesienie ramion i łopatek, zaś w dalszej fazie następuje podciągnięcie brzucha. Ten typ oddychania umożliwia tylko częściowe napełnienie płuc powietrzem i jest to oddech wadliwy. Drugim niekorzystnym problemem związanym z oddychaniem dziecka, jest nawykowe oddychanie przez usta. Zarówno w dzień jak i podczas snu dziecko powinno oddychać nosem. Taki tor oddechowy zapewnia właściwy rozwój aparatu artykulacyjnego.

 Poniżej przedstawiam ćwiczenia oddechowe w formie zabawowej.

Pamiętajmy, że ćwiczenia oddechowe wykonujemy:

·        W przewietrzonym pomieszczeniu

·        Przed jedzeniem lub 2-3 godziny po posiłku

·        Systematycznie 2-3 razy dziennie przez kilka minut

 

·        Gazetowe kulki – dziecko ugniata z gazety dwie kulki i kładzie je na otwartej dłoni. Następnie wykonuje wdech nosem i silnym wydechem ustami zdmuchuje kulki z dłoni. Zabawę należy powtórzyć trzy razy.

·        Kolorowe piórka – dziecko kładzie na otwartej dłoni piórko (papierowe lub naturalne), które zgubiła kurka. Zadanie polega na przysunięciu dłoni do ust, krótkim wdechu nosem i zdmuchnięciu piórka z dłoni powietrzem wydychanym ustami. Ćwiczenie należy powtórzyć trzy razy.

·        Kwiatki– dziecko kuca na podłodze, kuli się i nakrywa ramionami. Rodzic prosi je, aby wyobraziło sobie, że jest małym kwiatuszkiem i przy pomocy ruchów ciała zilustrowało, jak rośnie kwiatek. Następnie mówi, że pada ciepły wiosenny deszcz, kwiatki zaczynają rosnąć, stają się coraz większe. W tym czasie dziecko powoli wyprostowuje się. Stając na palcach, bierze głęboki wdech nosem i powoli wydycha powietrze ustami.

·        Motylki – dziecko naśladuje fruwającego motylka. Motylek zatrzymuje się i wykonuje ćwiczenia: na „raz” – dziecko unosi ręce (skrzydła motyla) i wykonuje wdech nosem, na „dwa” – opuszcza ręce, wydychając powietrze ustami. Następnie układa język na podniebieniu górnym i przełyka ślinę. Zabawę należy powtórzyć trzy razy.

·        Dmuchanie na wiatraczki – wiatraczek dziecko wykonuje samo lub z pomocą rodzica, np. z kolorowej gazety. W tym ćwiczeniu należy pamiętać o kontroli fazy wdechowej: wdech powinien być wzięty miarowo i spokojnie.

·        Dmuchanie na zabawki pływające po wodzie w czasie kąpieli – dziecko może wykonać taką zabawkę samodzielnie, np. z nakrętek. Tutaj można rozbudzać kreatywność dzieci, nie tylko w czasie tworzenia zabawek, ale także w trakcie samych ćwiczeń, np. prosząc dziecko o dokończenie zdań: statek płynie do….., kapitanem tego statku jest…., statek płynie na…

·        Puszczanie baniek mydlanych – dmuchamy na zmianę: długo – krótko – jak najdłużej, słabo – mocno – jak najmocniej. Spróbujmy wymyślić razem dzieckiem, np. z czym kojarzą się mu kształty baniek mydlanych.

·        Zdmuchiwanie kropli deszczu, piórek, listków w czasie spaceru

·        Zdmuchiwanie chrupek, piłeczek, kawałków waty na gładkiej powierzchni, a następnie na powierzchni szorstkiej i nierównej, np. na pogniecionej przez dziecko gazecie.

·        Zabawa z muchomorem i biedronką – dziecko wspólnie z rodzicem wykonuje z surowców wtórnych kolorowego grzybka lub biedronkę. Następnie układa kropki na powierzchni muchomora lub biedronki za po mocą słomki. Doskonałe ćwiczenie dla warg o regulujące fazę wydechu.

·        Zabawa w wyścigi samochodowe – należy zrobić tor wyścigowy i samochodziki. Zabawa służy do ćwiczeń w dmuchaniu.

·        Zabawa z chmurką – papierowa chmurka z zawieszonymi na nitkach kawałkami watek - płatków śniegu służy do ćwiczeń w dmuchaniu.

Ćwiczenia oddechowe można łączyć z ruchami rąk i tułowia. W ten sposób oddychanie pogłębia się, zwiększa się pojemność płuc.

·        Wykonywanie wdechu z jednoczesnym szybkim wzniesieniem rąk do boku, a wydech z powolnym przesuwaniem rąk do przodu, aż do zupełnego ich skrzyżowania

·        Wykonywanie wdechu z jednoczesnym wzniesieniem rąk bokiem do góry, a następnie wolne opuszczanie rąk i powolne wydychanie powietrza

·        Wykonywanie szybkiego wdechy skręcając jednocześnie tułów w bok: w czasie wydechu następuje powrót do normalnej postawy