Przedszkole Samorządowe Nr 68 im. Janusza Korczaka w Białymstoku
ul. Mieszka I 19,  tel/fax (85) 741-62-51 e-mail: ps68@piasta.pl



Przygotowanie dziecka do nauki czytania i pisania

"Przygotowanie dziecka do nauki czytania i pisania"

     Od pierwszych dni pobytu dziecka w przedszkolu organizujemy różnorodne sytuacje, aby dziecko uczyło się samodzielności, rozsądnego myślenia, organizowania i planowania własnych zadań oraz samodzielnego oceniania siebie i efektów swojej pracy.
     Kształtowanie u dzieci umiejętności czytania i pisania jest jednym z ważniejszych celów na pierwszym etapie ich edukacji. Pełne, prawidłowe opanowanie obu tych umiejętności pozwala dziecku na samodzielne zgłębianie różnych dziedzin wiedzy, na wyszukiwaniu potrzebnych informacji, na zapisywaniu własnych przemyśleń, czy na komunikowaniu się z ludźmi za pomocą pisma.
     Proces przygotowania do opanowania umiejętności czytania i pisania rozpoczyna nauczyciel w przedszkolu. Pierwsze efekty, jakie uzyskuje dziecko w procesie uczenia się pod kierunkiem nauczyciela w przedszkolu, mogą łączyć się w jego świadomości z radością odkrywania, samodzielnego zdobywania czegoś, pokonywania trudności. Przygotowanie dziecka do nauki czytania i pisania realizowane na poziomie wychowania przedszkolnego jest elementem wszechstronnego rozwoju dziecka, zgodnie z zadaniami stawianymi przed współczesnym przedszkolem.
     Podstawą do realizacji elementarnej nauki czytania i pisania w przedszkolu powinna być wyrabiana u dziecka umiejętność komunikatywnego wypowiadania się, doskonalenie jego procesów poznawczych, rozbudzanie zainteresowania książką i kształtowanie motywacji do samodzielnego czytania.
     Omawiając metodę pracy nauczyciela z dzieckiem w wieku przedszkolnym w zakresie nauki czytania i pisania, można przedstawić następujące propozycje działań wychowawczych i dydaktycznych, zgodnie z przedstawionymi założeniami. Działania te wyszczególniłam w punktach:

1. ZABIEGI WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNE - do tych zabiegów zaliczamy:

  • wzbogacenie wiadomości dziecka o otaczającym go świecie, przyrodzie;
  • wzbogacenie słownictwa dzieci;
  • kształtowanie poprawnej wymowy dziecka;
  • kształtowanie umiejętności komunikatywnego wypowiadania się;
  • rozwijanie spostrzegawczości wzrokowej;
  • rozwijanie wrażliwości słuchowej;

2.ROZWIJANIE ZAINTERESOWANIA DZIECKA KSIĄŻKĄ - kształtowanie jego motywacji do samodzielnego czytania.

3.KSZTAŁTOWANIE UMIEJĘTNOŚCI ANALIZY I SYNTEZY:
  • słuchowej wyrazów;
  • słuchowo-wzrokowej;
  • wzrokowej wyrazów;

4. DOSKONALENIE SPRAWNOŚCI RĄK I UMIEJĘTNOŚCI ODTWARZANIA RÓŻNYCH FORM I KSZTAŁTÓW

5. WSTĘPNE ĆWICZENIA KSZTAŁTUJĄCE TECHNIKĘ CZYTANIA PROSTYCH WYRAZÓW, ZDAŃ, KRÓTKICH TEKSTÓW.

6. KSZTAŁTOWANIE UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM.

     W praktyce pedagogicznej wyodrębnione działania wzajemnie się przenikają i łączą w jedną całość. Dlatego nie można żadnego działania traktować w sposób odrębny, należy do niego wracać, a ćwiczenia wykonywane przez dzieci powtarzać i utrwalać.
     Punktem wyjścia w pracy wychowawczo-dydaktycznej z dzieckiem w wieku przedszkolnym powinno być stwarzanie warunków do ogólnego rozwoju dziecka. Więc pierwsze zabiegi wychowawczo - dydaktyczne powinny koncentrować się na: - oglądaniu i omawianiu treści barwnych ilustracji, - wyszukiwaniu cech charakterystycznych, różnic i podobieństw kształtów i postaci występujących na omawianych ilustracjach, - dostrzeganiu podobieństw i różnic barw występujących na ilustracjach, - oglądanie i omawianie historyjek obrazkowych, poszukiwaniu i ustalaniu związków przyczynowo- skutkowych; - czytaniu dzieciom książek i czasopism dziecięcych i rozmawianie na ich temat, - oglądanie filmów dziecięcych, omawianiu i opowiadaniu ich treści, - oglądanie przedstawień teatralnych, kukiełkowych, telewizyjnych.
     Proponowane zajęcia powinny być wspomagane działalnością o charakterze manualnym .Rozwojowi sfery manualnej dziecka służy: - lepienie plasteliny, gliny, piasku, masy solnej czy papierowej, wycinanie różnych prostych kształtów związanych z treścią obserwacji przyrodniczych; - malowanie i rysowanie na dużych płaszczyznach barwnych plam i wymyślanych przez dziecko kształtów: - układanie klocków (o różnych kształtach) tworzenie z nich określonych całości.

Następnie zaczynamy kształtować motywację dziecka do samodzielnego czytania.
Realizacji tego zadania może służyć:
  • zorganizowanie biblioteki dziecięcej i podjęcia próby samodzielnego korzystania z niej;
  • kształtowanie umiejętności samodzielnego oglądania książek obrazkowych i i odkładanie ich na określone miejsce;
  • podjęcie próby skonstruowania z dzieckiem własnej książeczki obrazkowej;
  • doskonalenie umiejętności uważnego słuchania tekstu mówionego i czytanego;
  • zachęcanie do wypowiadania się na temat poznanego utworu;
  • przewidywania zakończenia akcji utworu;
     Przygotowanie do nauki czytania i pisania w przedszkolu ma charakter wieloaspektowy w rozwoju dziecka, w jego powodzeniu szkolnym i życiowym. Opanowanie bowiem wiadomości i umiejętności z zakresu czytania i pisania nie jest celem samym w sobie, lecz środkiem przyspieszającym rozwój dziecka, umożliwiającym podjęcie mu dalszej coraz bardziej samodzielnej nauki w szkole, środkiem zdobywania nowej formy komunikacji językowej.
     Działania wychowawczo- dydaktyczne realizowane na poziomie wychowania przedszkolnego powinny polegać także na kształtowaniu u dziecka być też realizowane ćwiczenia kształtujące technikę czytania. Konieczne jest ukierunkowanie myślenia i uwagi dziecka na treść tekstu, a nie tylko na sam sposób jego przeczytania. Zrozumienie przez dzieci czytanego tekstu jest podstawą dla ustosunkowania się do poznanych treści, do tworzenia własnych spostrzeżeń umiejętności czytania ze zrozumieniem. Przyswajanie wiadomości i kształtowanie umiejętności z zakresu czytania i pisania powinny stanowić podstawę nowej formy zdobywania informacji przez dzieci. Dlatego powinny, wydawania sądów, oceny treści- co będzie się składało na umiejętność czytania.

W realizacji przedstawionych działań wychowawczo-dydaktycznych należy przestrzegać następujących zasad odnośnie ćwiczeń:
  • ze względu na wiek powinny być prowadzone w formie zabawy;
  • powinny być różnorodne, urozmaicone środkami dydaktycznymi;
  • nie powinny wydłużać się w czasie, aby nie powodowały zmęczenia, zniechęcenia;
  • powinny być stopniowane pod względem trudności- od łatwiejszych do trudniejszych;
  • oparte na działalności dzieci, powinny mu stwarzać warunki do realizacji własnych pomysłów poprzez różne formy aktywności;
     Można powiedzieć, że wymienione zasady mają charakter uniwersalny, bowiem odnoszą się nie tylko do postępowania z dziećmi w zakresie nauki czytania i pisania, lecz również powinny być przestrzegane przy podejmowaniu wszelkich działań wychowawczo- dydaktycznych z dzieckiem w wieku wczesnoszkolnym.

Przykłady zabaw i ćwiczeń przygotowujących dzieci w wieku przedszkolnym do podjęcia nauki czytania i pisania:

Celem tych ćwiczeń jest podniesienie poziomu słuchu fonematycznego, kształtowanie umiejętności dokonywania analizy i syntezy słuchowej wyrazów, a także doskonalenie pamięci słuchowej.
  1. Ile wyrazów słyszysz w zdaniu? - wypowiadamy zdanie, a dziecko układa tyle patyczków, ile jest słów w zdaniu i przelicza je np. Ewa idzie do domu.
  2. Tworzenie zdań z podanych dziecku słów - wypowiadamy słowa: "ma", "klocki", "Ala"- a dziecko ma z nich utworzyć zdanie " Ala ma klocki".
  3. Rozpoznawanie ostatniej sylaby w wyrazie - Wymawiamy różne wyrazy, a dziecko ma klasnąć w chwili, gdy usłyszy podaną sylabę, np. sza: kasza, kosa, wiesza, miesza, rysuje.
  4. Zagadki - Mówimy do dziecka:
    • zaczyna się na "m" jest do picia ( mleko)
    • zaczyna się na "b" jest do jedzenia
    • zaczyna się na "p" służy do mycia zębów ( pasta)
  5. Powtarzanie zdań - układanie i powtarzanie zdań. Ćwiczenie to traktujemy jako zabawę w zapamiętywanie i rozwijanie zdań. Wypowiadamy proste zdanie, a dziecko powtarza, dodając jeden wyraz. Następnie powtarzamy zdanie ułożone przez dziecko, również dodając kolejny wyraz, np.
    Pies szczeka.
    Pies szczeka głośno.
    Mały pies szczeka głośno.
    Mały pies szczeka głośno na kota.
    Mały, groźny pies szczeka głośno na kota.
  6. Tworzenie rymów - podajemy pierwszy wyraz, a dziecko dopowiada do niego wyraz rymujący się np. kawa- ława, tama- dama, łata- data, pąk- bąk, teczka- beczka itp.

Literatura:
  1. H.Łazewska B.Mikitiuk, B.Moritz-" Co zrobić, aby ułatwić dziecku naukę czytania i pisania", Kraków 2002;
  2. F. Guillaumond - "Nauka komunikowania się w grupie przedszkolanej" Warszawa 2000;
  3. Emiluta-Rozyya- " Wspomaganie rozwoju mowy dziecka w wieku przedszkolnym", Warszawa 1994;

opracowała: mgr Barbara Duda



Od dnia 2003-12-06 odwiedzono nas
razy
 

Napisz do nas

Ostatnia aktualizacja: wto, 21 cze 2016, 12:41:31 · Copyright © 2003 bodeque · Wszelkie prawa zastrzezone · Testowane w IE i Operze