Przedszkole Samorządowe Nr 68 im. Janusza Korczaka w Białymstoku
ul. Mieszka I 19,  tel/fax (85) 741-62-51 e-mail: ps68@piasta.pl



Dziecko w zespole

Dziecko w zespole

     Stosunek, jaki zachodzi między kształtowaniem osobowości dziecka a zespołowymi formami wychowania jest od dawna tematem żywych dyskusji i sporów teoretycznych, a obok tego przedmiotem poszukiwań i prób w codziennej praktyce wychowawczej.
     Corocznie do przedszkola zaczyna uczęszczać wiele nowych dzieci. Dla większości z nich jest to moment pierwszego w życiu zetknięcia się z dużą grupą rówieśników, z którymi będą odtąd pozostawać w bliskim, codziennym kontakcie. Jest to bardzo ważny moment w rozwoju tych dzieci. Do tej pory środowisko wychowawcze dziecka stanowiła rodzina, teraz pojawia się i zaczyna odgrywać dużą rolę nowy, odmienny czynnik - grupa rówieśnicza. Jest to zmiana zasadnicza. Dziecko będzie spędzać czas wśród znacznie większej grupy osób, z czym wiąże się nasilenie różnego rodzaju działających na nie bodźców, bezpośredni zaś kontakt z osobami dorosłymi jest z konieczności ograniczony, gdyż osoby te muszą dzielić swój czas między wszystkich wychowanków przedszkola. Dodatkową komplikacją jest fakt, że dziecko znalazło się w przedszkolu najczęściej z konieczności i nie zawsze w zgodzie ze swoimi potrzebami. Dotyczy to zwłaszcza dzieci trzyletnich.
     W przedszkolu dziecko znajduje się od pierwszej chwili w sytuacji analogicznej jak dwudziestu kilku kolegów z grupy. Wszystko, co się tu dzieje, dotyczy nie tylko jego, ale w równym stopniu pozostałych dzieci. Traci wiec swoją własną, indywidualną pozycję, staje się jednym z wielu: równoprawnym członkiem grupy. Dobre funkcjonowanie w większym zespole wymaga ściśle określonych i uporządkowanych warunków oraz norm postępowania. Konieczne staje się ustalenie pewnego porządku w życiu grupy, a więc dobrze przemyślanego rozkładu dnia i ścisłego jego przestrzegania, wyznaczenia miejsc do zabaw, zachowania ładu i porządku dotyczącego całokształtu życia przedszkola. Z rolą wychowanka w przedszkolu związane są określone obowiązki i prawa. Pamiętajmy, jak wielki to dla dziecka stres, dlatego trzeba dołożyć starań, by w przedszkolu było mu dobrze, by odczuło, że jest mile widziane.
     Najmłodsi wychowankowie przedszkola nie przejawiają zainteresowania rówieśnikami. Najchętniej bawią się samotnie lub obok siebie, tylko niekiedy nawiązują ze sobą krótkotrwałe kontakty, wymianę uwag. Trzyletnie dzieci nie mają jeszcze na ogół potrzeby współdziałania. Pochłonięte własną czynnością i zabawą całkowicie koncentrują się na przedmiotach, lepiej porozumiewają się z dorosłymi niż z dziećmi. Kontakt z rówieśnikami polega początkowo tylko na obserwowaniu innego dziecka i naśladowaniu jego zabawy. Z biegiem czasu, wraz z rozwojem mowy i rosnącą sprawnością ruchową pojawia się potrzeba społecznego obcowania z rówieśnikami. Już u czterolatków pojawia się tendencja do zabawy we dwoje, a czasem nawet w większych grupach. Wzrastająca sprawność ruchowa otwiera im drogę do coraz wszechstronniejszych kontaktów z innymi dziećmi podczas zabaw na podwórku i w przedszkolu. Zręczny, zwinny partner zawsze jest mile widziany i ceniony w zabawach w chowanego, w piłkę i w berka. Nawiązują się na tym tle sympatie i przyjaźnie, a przede wszystkim dzieci zdobywają w grupie społeczną pozycję niezbędną do dobrego samopoczucia.
     Wyraźny zwrot w kierunku społecznych kontaktów daje się zaobserwować u dzieci w wieku pięciu, sześciu lat. Społeczna więź powstaje między nimi niemal spontanicznie pod wpływem zespolenia ich w jednakowym działaniu i odbieraniu tych samych treści wywołujących podobne przeżycia. To właśnie od innych dzieci uczą się przedszkolaki zabaw, wyliczanek, opanowują zasady różnych gier. Kontakty z innymi dziećmi ułatwiają im także poznanie własnych cech, umiejętności i sprawności. Dziecko znajduje coraz większą przyjemność we wspólnej zabawie czy pracy, przekonuje się, że więcej i lepiej można zrobić wspólnymi siłami, odczuwa, że wspólna zabawa staje się ciekawsza i bardziej urozmaicona dzięki wykorzystaniu pomysłów większej liczby jej uczestników, zastosowaniu podziału ról. Budzą się w nim stopniowo uczucia sympatii, koleżeństwa, solidarności, tworzą się i zacieśniają różnorodne więzi z grupą rówieśników. Stopniowo pojawia się też umiejętność organizowania i planowania czynności wykonywanych wspólnie. Udział dzieci w pracach grupy szkolnej stanowi dla nich formę udziału w życiu społeczeństwa. W toku wykonywania przez dzieci wspólnie jakiegoś konkretnego zadania zachodzi potrzeba wzajemnej pomocy, podziału czynności. Często trzeba ustąpić koledze, podporządkować własne chęci wymaganiom stawianym przez innych.
     Uczestnictwo w życiu grupy społecznej pociąga za sobą potrzebę identyfikacji i uznania przez jej członków. Wzory postępowania obserwowane u rówieśników są dziecku bliższe i łatwiejsze do naśladowania niż wzory postępowania ludzi dorosłych.
     Stosunki między dzieckiem a grupą znajdują zewnętrzny wyraz we wzajemnych ocenach i wyborach. Najczęstszymi przejawami tych relacji są : akceptacja i popularność lub odrzucenie.
     Dobra znajomość wzajemnych stosunków dziecięcych w grupie umożliwia stosowanie odpowiednich oddziaływań wychowawczych. Dziecko w przedszkolu trzeba widzieć nie jako izolowaną jednostkę rozwijającą się niezależnie od otoczenia, ale jako członka zróżnicowanej, rozwijającej się społeczności dziecięcej, wnoszącego w jej życie i działalność swój indywidualny układ i równocześnie kształtowanego przez nią w toku codziennego współżycia. W sytuacjach społecznych, w których istnieje bogactwo i rozmaitość kontaktów, dziecko zapoznaje się z systemem norm, reguł postępowania. Z czasem nabiera motywacji do uwzględniania ich we własnym życiu. Stąd pod wpływem aprobaty lub dezaprobaty otoczenia doświadczenia skutków swojego postępowania, nabiera ono stopniowo orientacji w następstwach społecznych zachowań własnych i innych. To właśnie zmiany dokonujące się w osobowości dziecka, które zachodzą pod wpływem oddziaływań zewnętrznych i możliwości rozwojowych czynią je zdolnym do uczestnictwa w życiu i działalności społeczeństwa.

 

mgr Maria Borowik

J. Grochulska. :Wspomaganie rozwoju psychicznego dziecka
M. Kielar-Turska :Jak pomagać dziecku w poznawaniu świata



Od dnia 2003-12-06 odwiedzono nas
razy
 

Napisz do nas

Ostatnia aktualizacja: wto, 21 cze 2016, 12:41:31 · Copyright © 2003 bodeque · Wszelkie prawa zastrzezone · Testowane w IE i Operze